Iako se privatni univerziteti formalno predstavljaju kao obrazovne ustanove, finansijski podaci pokazuju da je riječ o sektoru u kojem se obrću desetine miliona maraka godišnje.Zbirno u dva entiteta, bez Brčko Distrikta privatni univerziteti su prihodovali preko 57 miliona KM
Piše: Anisa MAHMUTOVIĆ
Privatne visokoškolske ustanove u Bosni i Hercegovini prošle godine ostvarile su desetine miliona maraka prihoda i zaradile više od osam miliona KM.
Najveće prihode, kako javlja Capital, ostvarili su univerziteti u Sarajevu, Travniku i Banjaluci.
Podsjećamo da su privatni univerziteti u Federaciji BiH tokom 2025. godine prihodovali su ukupno 42,3 miliona KM, uz iskazanu dobit od 7,6 miliona KM. Najveće prihode ostvario je Internacionalni univerzitet Sarajevo sa ukupno 15,1 milion KM prihoda i dobit od tri miliona KM.
Nešto manje prihode imao je Internacionalni univerzitet Burch, sa ukupno 10,9 miliona KM prihoda i dobit od 1,3 miliona KM. Iza njih je Univerzitet u Travniku, čiji su prošlogodišnji prihodi iznosili 8,4 miliona KM, a dobit 2,6 miliona KM. Internacionalni univerzitet u Travniku ostvario je prihod od 3,7 miliona KM, dok im je dobit iznosila 374,6 hiljada KM.
Evropski univerzitet Kallos Tuzla, koji se ovih dana našao pod povećalom javnosti, a nakon svjedočenja novinara – istraživača pred Komisijom za borbu protiv korupcije Parlamenta BiH, ostvario je prihod od 1,8 miliona KM i dobit od 253,9 hiljada KM.
Sveučilište/Univerzitet Vitez ostvarilo je prihod od 1,8 miliona KM, dok je profit iznosio 10.900 KM.
Najmanji prihod ostvario je Univerzitet Hercegovina i to 657 hiljada KM, dok im profit iznosi 46 hiljada KM.
Političari – predavači, dekani, suvlasnici
Analiza je pokazala da je na privatnim univerzitetima često angažiran veliki broj političara, bilo da je riječ o predavačima, dekanima. A nije rijetkost da su političari i suvlasnici privatne obrazovne ustanove, kao što je to slučaj na Internacionalnom univerzitetu Brčko distrikt, čiji je suvlasnik federalni zastupnik Demokratske fronte Mirza Čelik.
Vlasnik dva univerziteta u Tuzli i Brčko distriktu je član Upravnog odbora Agencije za razvoj visokog obrazovanja i osiguranje kvaliteta Nedeljko Stanković.
I zamjenik ministra vanjskih poslova BiH i međunarodni sekretar HDZ-a BiH Josip Brkić osnivač je Univerziteta Hercegovina.
Karan, predsjednik i redovni profesor
I u Republici Srpskoj privatni univerziteti dobro zarađuju. Rekorder po zaradi je Panevropski univerzitet Apeiron sa ostvarenim prihodom od 7,1 milion KM, te profitom od 229,7 hiljada KM.
Među predavačima su i predsjednik RS Siniša Karan kao redovni profesor, te Stevo Škrbić, zamjenik Agencije za visoko obrazovanje i razvoj kvaliteta BiH, koji je na Apeironu je angažovan u statusu docenta.
No, nije to jedini Škrbićev angažman – on je također predavač i na Stankovićevom univerzitetu u Tuzli. Tako su se zamjenik i član Agencije za razvoj visokog obrazovanja i kontrolu kvaliteta našli zajedno u još jednom poslu.
Univerzitet Sinergija Bijeljina drugi je na tablici privatnih univerziteta s prihodima od 1,8 miliona KM, a ukupni profit od 198,2 hiljade KM.
Slobomir Univerzitet Doboj prihodovao je 1,03 miliona KM, a profitirao 25 hiljada KM.
Lani je Univerzitet PIM iz Banjaluke imao prihode od 1,2 miliona KM, a poslovali su u minusu od 178,3 hiljade KM. Za zaboravne, student ovog univerziteta bio je i načelnik sarajevske opštine Stari Grad Irfan Čengić.
Prihodi Univerziteta za poslovne studije u Banjaluci iznosili su 2,5 miliona KM, a profit 488,5 hiljada KM.
Visoka škola za uslužni biznis Sokolac ostvarila je prihod od 1,5 miliona KM, dok je ukupni profit u iznosu od 102,5 hiljade KM.
Najinteresantniji put ima Visoka škola Prometej iz Banjaluke, koja je promijenila pravnu formu pa ubuduće neće poslovati kao ustanova već kao društvo ograničene odgovornosti, odnosno firma.
Oni su u protekloj godini prihodovali 146,9 hiljada KM, dok su ostvarili gubitak u iznosu 20,9 hiljada KM.
Ozbiljna pitanja sukoba interesa
U konačnici u Republici Srpskoj privatni univerziteti prihodovali su 15,3 miliona KM, dok je prikazana dobit od nešto više od 1 miliona KM.
Zbirno u dva entiteta, bez Brčko Distrikta privatni univerziteti su prihodovali preko 57 miliona KM.
Iako se privatni univerziteti formalno predstavljaju kao obrazovne ustanove, finansijski podaci pokazuju da je riječ o sektoru u kojem se obrću desetine miliona maraka godišnje. Posebno zabrinjava činjenica da su sa privatnim visokoškolskim ustanovama povezani političari, nosioci javnih funkcija i ljudi iz institucija koje bi trebale nadzirati kvalitet i zakonitost rada u visokom obrazovanju.
Takva mreža odnosa otvara ozbiljna pitanja sukoba interesa, naročito u situaciji kada isti pojedinci istovremeno učestvuju u kreiranju obrazovnih politika, radu regulatornih tijela i poslovanju privatnih univerziteta. Dodatnu sumnju izazivaju istrage, optužnice i javno iznesene informacije o neregularnostima u procesu studiranja i izdavanja diploma.
