Istraživanje Detektora pokazuje kako je sistem dobijanja tendera institucija sa državnog i entitetskog nivoa, ranije rezervisanih za firme koje je bivša američka administracija sankcionirala zbog veza sa porodicom Dodik, prešao na nekolicinu banjalučkih firmi sa istim vlasnicima i radnicima
Pišu: Nermina KULOGLIJA – ZOLJ i Semir MUJKIĆ
Ministarstvo finansija Sjedinjenih američkih država je u junu 2017. godine sankcionisalo sedam IT firmi za koje je nevelo da je Milorad Dodik, bivši predsjednik Republike Srpske, iskoristio svoj položaj kako bi usmjerio ugovore Vladom Republike Srpske mreži privatnih kompanija koje on i njegov sin Igor nadgledaju.
– Iako Igor kontrolira mnoge tvrtke u ovoj mreži, on prikriva svoju ličnu vezu s kompanijama oslanjajući se na različite nominalne vlasnike i direktore – navedeno je tada.
Gasi staru, osnuj novu kompaniju
Nakon sankcija se nazirao kraj dominacije firmi u vlasništvu Infinity International grupacije na tenderima. Međutim, bivši uposlenici ove grupe počeli su osnivati nove kompanije.
Invictus, nova firma koju je registrirao Bojan Vujić, raniji predsjednik Uprave Infinity grupacije, poslužila je da prebace dio radnika u nove firme, pokazuju sudski dokumenti i specijalizovane biznis društvene mreže.
Prema podacima poslovne mreže LinkedIn, najmanje 11 uposlenika Invictusa ranije je radilo u banjalučkom Prointeru.
Osim u Invictus-u, Vujić je osnivač u firmama KNCG i Fusion. Na ove dvije firme, osnovane 2024. godine, je tokom 2025. godine prebačena sva imovina, prava i obaveze banjalučkog Prointer-a.
Sa kapitalom većim od sedam miliona, odnosno 210 hiljada maraka, niti KNCG, niti Fusion ne učestvuju na tenderima.
Kompanije sa radnicima banjalučkog Prointera
Radnici koji su iz Prointera prešli u Invictus nastavili su raditi u dvije banjalučke kompanije – Tehnotim i Elevatebits.
Tehnotim je osnovan je u septembru 2024. godine i od tada je potpisao ugovore vrijedne više od deset miliona maraka.
Vlajko Topić, osnivač i direktor ove kompanije, nije pristao na razgovor sa novinarima Detektora.
Ova firma je sa Generalnim sekretarijatom Vlade Republike Srpske za 1,3 miliona maraka kao jedini ponuđač potpisala ugovor za održavanje data centra.
Ranije je ugovor za održavanje data centra, kao jedini ponuđač na tenderima, dobijala firma Prointer ITSS iz Banje Luke.
Na adresi koja je označena kao sjedište ove kompanije, novinari Detektora pronašli su kompaniju Virtuo koja registrira druge kompanije i za njih prima poštu. Prema popisu kompanija, najmanje 180 drugih kompanija dijeli adresu sa Tehnotimom.
Iz kompanije Virtuo su naveli kako novinarima ne mogu otkriti detalje o Tehnotimu, niti o njihovoj drugoj adresi, pojašnjavajući kako na ovu adresu pristiže pošta koja se prosljeđuje kompanijama koje su tu registrirane.
Elevatebits, iako osnovan znatno ranije, do 2025. godine nije učestvovao na javnim tenderima. Njegovi predavači su godinama držali obuke za informatičare i radili sa mladima.
U martu 2025. godine, ova firma dobija tender za održavanje jedinstvenog informacionog sistema za registraciju poslovnih subjekata u Republici Srpskoj vrijedan 1,1 milion maraka.
Za manje od dvije godine, potpisala je ugovore vrijedne više od 10 miliona maraka. Šume Republike Srpske su dodijelile ugovor konzorciju u kojem je i Elevatebits za održavanje informacionog sistema vrijedan šest miliona maraka.
Iz ove firme nisu odgovorili na upit Detektora za komentar.
Starije kompanije, novi poslovi
Jedini odgovor koji je Detektor dobio je od kompanije ESSCOM. Iako osnovana 2017. godine, većinu ugovora sa javnim preduzećima i institucijama potpisuje nakon sankcija banjalučkog Prointera.
U odgovoru za Detektor su naveli kako je njihov razvoj tekao postepeno.
– Krenuli smo od manjih projekata, a kako smo tokom godina sticali iskustvo, reference i razvijali tim, tako smo postajali sposobni da odgovorimo i na složenije i tehnički zahtjevnije projekte – navode iz ove kompanije.
Dodaju kako nemaju nikakvu poslovnu, vlasničku ili bilo kakvu drugu povezanost sa grupacijom Infinity i njenim kompanijama.
– …Javne nabavke čine samo dio poslovanja ESSCOM-a, dok značajan dio prihoda kompanije i dalje čine poslovi sa privrednim društvima iz Republike Srpske i Bosne i Hercegovine, kao i sa regionalnim kompanijama – naveli su iz ESSCOM-a.
Od 2016. godine, kada je Srđan Praštalo kupio softversku firmu Datamatics za jedan euro i preimenovao je, prvo u Business Consulting Group, a potom u Vela Consulting, ova kompanija do 2024. godine nije sklopila niti jedan ugovor sa javnim institucijama ili preduzećima.
Krajem 2024. godine preuzima poslove vrijedne stotine hiljada maraka.
Praštalo, kojeg se smatralo ključnom osobom u radu televizije UNA, nedugo prije toga vlasništvo je prepustio Jovani Praštalo.
On je bio direktor i u kompaniji Tesla Quantum Core, koju je osnovala kompanija Vela Consulting.
Za manje od dvije godine, Tesla Quantum Core potpisala je ugovore vrijedne oko pet miliona maraka. Najvrijedniji od 850.000 maraka potpisala je sa Elektroprivredom Republike Srpske za nabavku integrisanog sistema za upravljanje dokumentima.
Iz ovih kompanija nisu odgovorili na upit Detektora.
Detektor objavljuje bazu 1495 ugovora koje su potpisale kompanije koje su sankcionirane i one koje su ugovore sankcioniranih kompanija naslijedile. Ugovori su vrijedni 414 miliona maraka.
